Zanim Spider-Man zaczął ratować cały wszechświat, ratował przede wszystkim Nowy Jork – i własne życie. “Sekret kamiennej tablicy” zabiera czytelników do czasów, gdy stawką nie były losy multiwersum, lecz uliczne porachunki, tajemniczy artefakt i codzienne problemy Petera Parkera. To powrót do korzeni, który przypomina, dlaczego ta postać od dekad pozostaje ikoną popkultury.
Choć tytuł sugeruje jedną zwartą historię, album jest czymś znacznie więcej. Zawiera zeszyty “Amazing Spider-Man” #68-85 oraz Annual #5, czyli okres, w którym seria zaczynała dojrzewać. Zebrano je w jeden tom wydany na polskim rynku dzięki Egmontowi. Centralnym motywem pozostaje tajemnicza kamienna tablica, o którą walczą nowojorscy gangsterzy, ale równie ważne są powracający Kingpin, debiut Prowlera, kolejne konflikty z J. Jonah Jamesonem oraz rozwój życia prywatnego Petera Parkera.
Czytaj też: Spider-Man kontra własne ja. Recenzja “Sagi klonów”
To właśnie ta różnorodność sprawia, że album praktycznie się nie nudzi. Stan Lee nie buduje jednej wielkiej epopei. Zamiast tego prowadzi kilka wątków równolegle, płynnie przechodząc od historii sensacyjnych do bardziej kameralnych opowieści o dorastaniu, odpowiedzialności i samotności.
Amazing Spider-Man Epic Collection. Sekret kamiennej tablicy – recenzja komiksu
Dziś scenariusze Stana Lee bywają krytykowane za nadmiar tekstu. I rzeczywiście – współczesny czytelnik może być zaskoczony liczbą narracyjnych komentarzy i dymków. Jednak po kilku rozdziałach łatwo zrozumieć, że właśnie taki był rytm komiksów Marvela tamtej epoki.
Lee doskonale rozumiał, że Spider-Man nie wygrywa dlatego, że jest najsilniejszy. Wygrywa, ponieważ nie potrafi przestać próbować. Peter Parker nieustannie balansuje między studiami, problemami finansowymi, relacjami z bliskimi i kolejnymi katastrofami, które sam musi rozwiązywać. To podejście pozostaje zaskakująco aktualne. W świecie pełnym wszechmocnych superbohaterów Spider-Man nadal jest przede wszystkim zwykłym chłopakiem, któremu życie regularnie się komplikuje. Właśnie dlatego tak łatwo mu kibicować.
Za warstwę graficzną odpowiadają przede wszystkim John Romita Sr. i John Buscema – artyści, którzy przez dekady wyznaczali wygląd uniwersum Marvela. Ich styl trudno pomylić z nowoczesnymi komiksami. Kadry są przejrzyste, dynamiczne i niezwykle czytelne. Nie znajdziemy tutaj efektownych eksperymentów z układem plansz ani kinowych ujęć znanych ze współczesnych serii. Jest za to perfekcyjna narracja wizualna.
Największe wrażenie robi sposób przedstawiania ruchu Spider-Mana. Nawet dziś akrobacje Pająka wyglądają lekko i naturalnie. Każdy skok, unik czy lot między budynkami ma odpowiedni rytm. To przypomnienie, że dobra sekwencja akcji nie wymaga komputerowych efektów ani przeładowanych plansz. Równie dobrze wypadają twarze bohaterów. Romita był mistrzem emocji. Wystarczy kilka kresek, aby czytelnik wiedział, czy Peter jest zmęczony, zakochany czy zwyczajnie sfrustrowany.
“Amazing Spider-Man Epic Collection. Sekret kamiennej tablicy” to ciekawy zapis czasów, w których powstawał Marvel. Dziś Spider-Man regularnie ratuje multiwersum, walczy z kosmicznymi bóstwami albo stawką jest istnienie całej rzeczywistości. Tutaj zagrożenia są znacznie bardziej przyziemne. Gangsterzy, skorumpowani biznesmeni, uliczni przestępcy i lokalne porachunki dominują nad wielkimi katastrofami. Dzięki temu Nowy Jork staje się pełnoprawnym bohaterem opowieści. Miasto żyje własnym życiem, a Spider-Man rzeczywiście sprawia wrażenie jego “przyjaznego bohatera z sąsiedztwa”.
To właśnie z takich historii wyrósł późniejszy fenomen postaci. Filmy, gry i współczesne komiksy wielokrotnie wracały do tego modelu, pokazując, że największą siłą Spider-Mana nigdy nie były widowiskowe walki, lecz codzienność.
Ale nie wszystko przetrwało próbę czasu równie dobrze. Dialogi bywają przesadnie patetyczne. Niektóre zwroty akcji rozwiązują się zbyt łatwo, a kobiece postacie momentami pozostają zakładniczkami sposobu pisania charakterystycznego dla końca lat 60. Współczesny czytelnik zauważy też liczne powtórzenia – Lee często przypomina najważniejsze wydarzenia z poprzednich zeszytów, bo pierwotnie ukazywały się one co miesiąc. Ma to jednak swój urok. To nie jest komiks próbujący udawać współczesny. To kapsuła czasu pokazująca moment, w którym Marvel dopiero tworzył język superbohaterskich opowieści.
Czytaj też: Spider-Man jeszcze bardziej filozoficzny niż zwykle. Recenzja “Amazing Spider-Man. Tom 1”
“Sekret kamiennej tablicy” nie jest najgłośniejszą historią Spider-Mana ani albumem, który redefiniuje gatunek. Jest jednak jednym z tych tomów, które pozwalają zrozumieć fenomen bohatera stworzonego przez Stana Lee i Steve’a Ditko. Pokazuje okres, gdy seria nabierała pewności siebie, a kolejne elementy mitologii Spider-Mana układały się w spójną całość.
To lektura przede wszystkim dla osób, które chcą zobaczyć, skąd wzięła się współczesna popkultura superbohaterska. Dla młodszych czytelników będzie podróżą do czasów prostszych komiksów. Dla starszych – przypomnieniem, że zanim pojawiły się wielkie filmowe uniwersa, wystarczał chłopak w czerwono-niebieskim kostiumie, kilka nowojorskich dachów i scenarzysta, który doskonale wiedział, jak opowiedzieć dobrą historię.